Belediyelerde ve kamu kurumlarında sıkça rastlanan bir mağduriyet senaryosu şöyledir: İdare, bir personeli “Eğitmen”, “Mühendis” veya “Tekniker” olarak işe alır. Ancak bu personeli yıllarca kendi alanı dışında (veznede, büroda, müdür vekili olarak vb.) çalıştırır. Sonra bir gün; “Sen yıllardır eğitmenlik yapmıyorsun, demek ki eğitmene ihtiyacımız yok” diyerek sözleşmesini fesheder. Kadro dışı sözleşmeli personel çalıştırma ve idarenin tek taraflı sözleşme feshi çoğu zaman önemli bir hak ihlalidir.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK), 24/11/2025 tarihli ve 2025/2905 Karar sayılı son nokta kararıyla bu haksız uygulamayı “Hukuka Aykırı” buldu.
Olayın Özeti: Eğitmen Olarak Girdi, Veznede Çalıştırıldı
Davacı, bir belediyede “Eğitmen” kadrosuyla sözleşmeli personel olarak işe başlamıştır. Ancak Belediye yönetimi, personeli göreve başladığı ilk günden itibaren kendi rızası dışında “Mali Hizmetler Müdür Vekili”, “Encümen Üyesi” ve “Vezne Görevlisi” olarak çalıştırmıştır. Yıllar sonra Belediye; “Sen hiç eğitmenlik yapmadın, bizim de eğitmene ihtiyacımız yokmuş” diyerek personelin sözleşmesini feshetmiştir.
Kadro Dışı Sözleşmeli Personel Çalıştırma Konusunda Farklı Mahkeme Kararları
- Yerel Mahkeme: Belediyeyi haklı buldu. “Adam hiç eğitmenlik yapmamış, demek ki ihtiyaç yok” dedi.
- Bölge İdare Mahkemesi (İstinaf): İşçiyi haklı buldu. “Onu başka yerde çalıştıran idarenin kendisi. Kendi kusuruna dayanarak fesih yapamaz” dedi.
- Danıştay 12. Daire: Belediyeyi haklı buldu ve kararı bozdu.
- DİDDK (Son Söz): Bölge İdare Mahkemesi’nin “İşçi Haklıdır” kararını onayladı.
Danıştay İDDK’nın Emsal Gerekçesi: “İdari Güven İlkesi”
Danıştay’ın idari davalar konusunda en üst karar organı olan Kurul, şu önemli tespiti yapmıştır:
- İdarenin Tasarrufu: Personelin eğitmenlik yapmaması kendi tembelliğinden veya isteğinden değil, İdarenin onu başka yerde görevlendirmesinden kaynaklanmaktadır.
- Kendi Kusurundan Yararlanma Yasağı: İdare, personeli asli görevi dışında çalıştırarak bir fiili durum yaratmış, sonra da bu durumdan faydalanarak “ihtiyaç yok” demiştir. Bu, hukuk devleti ve idareye güven ilkesiyle bağdaşmaz.
- Sonuç: Personeli kadrosu dışında çalıştıran idare, bu durumu fesih gerekçesi yapamaz. İşlem iptal edilmelidir.
Sonuç Olarak:
- Kadronuz dışında (Örn: Mühendis ama büro işi yaptırılıyor) çalıştırılma,
- İdare tarafından “Asıl işini yapmıyorsun, kadrona ihtiyaç kalmadı” diye fesih tebligatı gönderilme,
Durumlarında Danıştay İDDK’nın bu kararı çalışanlar için büyük bir önem sahiptir. İşveren konumundaki kurumun hukuka aykırı işleminin iptali gündeme gelebilir. Bu açıdan İdare kendi yarattığı mağduriyeti, fesih sebebi yapamaz. “Belediyelerde sözleşmeli personel işten çıkarılabilir mi?“, “Sözleşme tek taraflı fesh edilirse ne olur?“, “Belediye çalışanı işten çıkarılabilir mi?” gibi sorular açısından ilk akla gelmesi gereken kararlar arasında yer almaktadır.
